Líf og starf Jesú frá Nasaret

Jesús lifði á umrótatímum í sögu Ísraels eins og áður er komið fram. Samkvæmt frásögum Nýja Testamentisins, helstu trúarbók kristinna manna, ólst hann upp í Galíleu sem var hluti af rómverska skattlandinu Sýrland en hérað í Ísraelsríkinu forna.

 

Það hefur reynst mönnum erfitt að rita samhangandi ævisögu Jesú byggða á frásögum Nýja Testamentisins. Ævisagnagerð var ekki markmið þeirra sem þá texta skrifuðu. Svo virðist sem hann hafi byrjað predikunartarf sitt í kringum þrítugs aldurinn og starfað í stuttan tíma, í aðeins tvö eða þrjú ár. Boðskapur hans átti samt eftir að hafa gríðarleg áhrif og verða grunnurinn að nýjum trúarbrögðum. Jesús var í einhverjum tengslum við frænda sinn Jóhannes sem kallaður er skírari og boðaði mönnum iðrun og afturhvarf , því að ríki Guðs væri í nánd. Þau tengsl eru reyndar alls ekki ljós. Alla vega skírði Jóhannes Jesú til starfa og hafði samband við hann að minnsta kosti einu sinni samkvæmt Nýja Testamentinu.

 

Jesús stóð föstum fótum í trúarhefð ísraelsmanna og kunni hebresku Biblíuna eins vel og hver annar rabbíni eða lærimeistari síns tíma. Boðskapur hans var þó algerlega ný túlkun eða ný útlegging á ritningum ísraelsmanna. Hann boðaði að guðsríkið sem allir voru að bíða eftir, væri komið í sér. Alla vega væri það alveg á næsta leiti. Hann hélt því fram að hann væri í raun sá messías sem þjóðin vænti og spámennirnir höfðu talað um (sjá fyrr í kaflanum um gyðingdóm). Aftur á móti hafnaði Jesús kenningu samtímamanna sinna um þennan messías og sagði að messías væri hinn þjáði þjónn Drottins sem væri kominn til þess að líða fyrir mennina og til þess að endurreisa sáttmálann milli Guðs og manna sem mennirnir hefðu rofið. Þar byggði Jesús á textum og spádómum sem finna má m.a. í spádómsbók Jesaja í Gamla Testamentinu. En vegna þess að Jesús boðaði nýjan sannleika, nýtt frelsunarverk Guðs í heiminum, kallast ritning kristinna manna "Nýja Testamentið", sem þýðir - "Nýi sáttmálinn". Nýja Testamentið er skrifað á fáeinum áratugum og er að því leitinu til frábrugðið hinu gamla. Fyrsti hluti Nýja Testamentisins eru guðspjöllin fjögur, Matteusar, Markúsar, Lúkasar og Jóhannesar, en þau segja frá æfi og starfi Jesú. Þá tekur við postulasagan sem segir frá starfi frumkirkjunnar, þá bréfin og loks opinberunarbók Jóhannesar, sem á mtiskan hátt segir fyrir um endi heimsins. Kjarni kenningarinnar um guðsríkið, að það væri komið í Jesú og með honum, varð til þess að Jesús hafnaði lögmáli íraelsmanna, eða uppfyllti það eins og hann sjálfur sagði. Svo virðist sem hann hafi gert ráð fyrir að endalok heimsins væri í nánd og ný öld, öld ríkis Guðs í heiminum, væri að renna upp. Eina boðorðið sem einhverju skipti að dómi Jesú, var að elska Guð og náungann eins og sjálfan sig, hið tvöfalda kærleiksboðorð. Í stað lögmálssiðfræði kom kærleikssiðfræði. Áður hafði maðurinn þurft að fylgja lögmáli til að frelsast. Nú skyldi kærleikurinn settur ó öndvegi. Reyndar var þessi kenning engan vegin ný. Spámenn Gamla Testamentisins höfðu marg oft haldið hinu sama fram. Jesús setti kenninguna á oddinn á tímum þegar lögmálssiðfræðin var að taka yfir innan ísraelstrúarinnar. Eina leiðbeiningin sem maðurinn þurfti á að halda í lífinu var að gera öðrum það sem hann vildi að þeir gerðu sér. "Allt sem þér viljið að aðrir menn gjöri yður, það skulið þér og þeim gjöra- þetta er lögmálið og spámennirnir" kenndi Jesús. Allt það sem lögmál Móse hafði kennt, bæði hið munnlega og skriflega og allt það sem spámennirnir höfðu sagt fólst í þessu eina sagði Jesú, að láta kærleikann ráða.

 

Mikill jöfnuður skín líka í gegn í orðum Jesús. Enginn er öðrum betri. Frammi fyrir Guði voru allir jafnir og hlutverk þjónsins var æðra hlutverki leiðtogans. En allir stæðu andspænis vali, menn yrðu að gera upp við sig hvort þeir vildu fylgja Jesú og tilheyra hinum nýja sáttmála, eða ekki. Í því fólst dómurinn. Það er ekki hægt að fylgja honum og einhverjum öðrum. Hann einn er vegurinn, "enginn kemur til föðurins nema fyrir mig, enginn getur þjónað tveimur herrum" sagði Jesús.

 

Jesús safnaði um sig hreyfingu lærisveina, bæði karla og kvenna, en munnlegar frásögur þeirra urðu síðar grundvöllurinn að rituðum heimildum Nýja Testamentinu. Sú hreyfing hafði sameignina að leiðarljósi og safnaði ekki um sig auði eða eignum heldur lifði frá degi til dags og skipti jafnt á milli sín öllu. Margir lærisveinanna væntu þess að endir aldanna stæði fyrir dyrum og svo virðist sem þeir hafi ekki skilið hvernig Jesús leit á hlutverk sitt á meðan hann lifði. Alla vega kom dauði hans þeim öllum í opna skjöldu. Samkvæmt frásögum Nýja Testamentisins vann Jesús mörg kraftaverk, það er, hann læknaði sjúka og reisti alla vega einn mann upp frá dauðum. Kraftaverkin virðast þó hafa verið framkvæmd sem hluti af kennslu hans til að undirstrika boðskapinn er hann flutti, en ekki sem markmið í sjálfu sér.

the Last Supper was the last meal Jesus shared with his apostles before his death. The Last Supper has been the subject of many paintings, perhaps the most famous by Leonardo da Vinci

Um sjálfan sig sagði hann að hann og faðirinn, Guð , væru eitt og að hann sjálfur hefði verið til frá eilífð, fyrir upphaf sögu og tíma. Hann notaði sömu skilgreiningu um sjálfan sig og Guð er látinn nota í annarri Mósebók er hann kynnir sig fyrir Móse. "Ég er" kallar Guð sig í Mósebókinni- "Ég er" segir Jesús um sjálfan sig. Hann kenndi í dæmisögum og hlýtur að hafa búið yfir töfrandi persónuleika, alla vega fylgdi honum framan af starfi hans fjöldi karla og kvenna og hlýddi á mál hans.

 

Svo fór að boðskapur hans og kenningar um guðsríkið og að hann væri messías í heiminn kominn, urðu til þess að prestar musterisins í Jerúsalem og farísear létu handtaka hann. Hann var dæmdur til dauða í sýndarréttarhöldum og krossfestur af rómverjum, sem þá réðu yfir Ísrael en krossfestingin var notuð til að taka af lífi óbótamenn. Gagnrýni hans á hræsni yfirstéttarinnar fór mjög fyrir brjóstið á valdhöfum og tilkall hans til konungdæmis yfir mönnunum hefur efalaust hrætt þá, enda byltingarandinn stöðugt kraumandi undir yfirborðinu eins og fyrr var bent á.

 

Þremur dögum eftir krossfestinguna reis Jesús upp frá dauðum eins og hann hafði sagt fyrir um samkvæmt kristinni trú. Eftir að hafa séð hann upprisinn hófu lærisveinar hans að boða trú á hann en sá boðskapur varð seinna grunnurinn að kirkjunni, hinu nýja trúfélagi sem óx upp í kringum trúna á hinn krossfesta og upprisna Jesú.

 

TrúmálSigfúsSig. Iceland@Internet.isSigfúsSig. Iceland@Internet.isSigfúsSig. Iceland@Internet.is

© 2001/2007 Globalsig./SigfúsSig. Iceland@Internet.is